Bu konuda öğreneceklerin
- —Dokuz Wechselpräposition'u ve anlamlarını bilmek.
- —Wo? → Dativ, Wohin? → Akkusativ ayrımını Türkçe -de/-e üzerinden otomatik yapmak.
- —Durum fiilleri (liegen, stehen, sitzen, hängen) ile hareket fiillerini (legen, stellen, setzen, hängen) eşleştirmek.
- —Kısaltmaları kullanmak: im, am, ins, ans, aufs.
Sınavda nerede çıkar
A2 Lesen/Hören: yer tarifleri (Das Büro ist im ersten Stock, neben dem Aufzug). Schreiben: 'Ich lege das Buch auf den Tisch'. Sprechen: oda tarif etme, eşya yerleştirme.
Kural: Wo? Dativ — Wohin? Akkusativ
Türkçe 'masada' (yer) ile 'masaya' (yön) ayrımını yapar. Almanca aynı ayrımı artikelle yapar: auf **dem** Tisch (masada) / auf **den** Tisch (masaya). Edat aynı kalır, hâl değişir. Bu yüzden 'değişken' edat.
Dokuz edat
| Edat | Anlam | Wo? (Dativ) | Wohin? (Akkusativ) |
|---|---|---|---|
| in | içinde / içine | Ich bin **im** Büro. | Ich gehe **ins** Büro. |
| an | yanında, -de (dikey/kenar) | Das Bild hängt **an der** Wand. | Ich hänge das Bild **an die** Wand. |
| auf | üstünde / üstüne (yatay) | Das Buch liegt **auf dem** Tisch. | Ich lege das Buch **auf den** Tisch. |
| über | üzerinde (temas yok) | Die Lampe hängt **über dem** Tisch. | Ich hänge die Lampe **über den** Tisch. |
| unter | altında / altına | Die Katze ist **unter dem** Bett. | Die Katze läuft **unter das** Bett. |
| vor | önünde / önüne | Das Auto steht **vor dem** Haus. | Ich stelle das Auto **vor das** Haus. |
| hinter | arkasında / arkasına | Der Garten ist **hinter dem** Haus. | Ich gehe **hinter das** Haus. |
| neben | yanında / yanına | Er sitzt **neben mir**. | Er setzt sich **neben mich**. |
| zwischen | arasında / arasına | Der Stuhl steht **zwischen dem** Bett und **dem** Schrank. | Stell den Stuhl **zwischen das** Bett und **den** Schrank. |
Kısaltmalar: in dem = im, in das = ins, an dem = am, an das = ans, auf das = aufs. Dativ tarafı -m ile biter (im, am, dem, einem), Akkusativ tarafı -s ya da -n ile (ins, ans, den, einen). Sondaki harfe bak: m = yer, s/n = yön.
Fiil çiftleri: durum ↔ hareket
Almanca, İngilizce ve Türkçeden farklı olarak 'koymak' için nesnenin duruşuna göre üç fiil kullanır: legen (yatırarak koymak), stellen (dikerek koymak), setzen (oturtmak). Bunların her birinin bir 'durum' eşi vardır: liegen, stehen, sitzen. Hareket fiili → Akkusativ; durum fiili → Dativ.
Hareket (Akk.) ↔ Durum (Dat.)
| Hareket → Wohin? | Durum → Wo? | Türkçe | Ne için |
|---|---|---|---|
| legen (legte, gelegt) | liegen (lag, gelegen) | yatırmak / yatmak, durmak | yatay şeyler: kitap, kalem, halı |
| stellen (stellte, gestellt) | stehen (stand, gestanden) | dikmek / dik durmak | dik şeyler: şişe, lamba, dolap, araba |
| setzen (setzte, gesetzt) | sitzen (saß, gesessen) | oturtmak / oturmak | kişiler, hayvanlar |
| hängen (hängte, gehängt) | hängen (hing, gehangen) | asmak / asılı olmak | resim, ceket, lamba |
| stecken | stecken | sokmak / içinde olmak | anahtar, kart, cep |
Ich lege das Handy auf den Tisch. → Das Handy liegt auf dem Tisch.
Telefonu masaya koyuyorum. → Telefon masada duruyor.
legen + Akk. / liegen + Dat.
Ich stelle die Flasche in den Kühlschrank. → Die Flasche steht im Kühlschrank.
Şişeyi buzdolabına koyuyorum. → Şişe buzdolabında.
stellen (dik) / stehen
Setz dich neben mich! → Du sitzt neben mir.
Yanıma otur! → Yanımda oturuyorsun.
setzen + Akk. / sitzen + Dat.
Ich hänge die Jacke an die Tür. → Die Jacke hängt an der Tür.
Ceketi kapıya asıyorum. → Ceket kapıda asılı.
Der Schlüssel steckt in der Tür.
Anahtar kapıda takılı.
Sık tuzaklar
Dikkat
| Durum | Doğru | Not |
|---|---|---|
| Şehir/ülkeye gitmek | nach Berlin (in değil) | Artikelsiz yer → nach |
| Artikelli ülke | in die Türkei, in die Schweiz | Wohin → in + Akk. |
| Artikelli ülkede | in der Türkei, in der Schweiz | Wo → in + Dat. |
| Kişiye gitmek | zu meiner Tante (in değil) | zu her zaman Dativ |
| Zaman anlamı | am Montag, im Mai, vor einer Woche — hep Dativ | Wechsel sadece yer anlamında |
| über 'hakkında' | über den Film sprechen — hep Akk. | Soyut anlam sabit hâl |
Test: cümleye 'nereye?' sorusunu sorabiliyorsan Akkusativ, 'nerede?' sorabiliyorsan Dativ. Fiil hareket içerse bile 'nerede' sorusuna cevap veriyorsa Dativ: Ich laufe **im** Park (parkta koşuyorum — parkın içinde, yön yok) / Ich laufe **in den** Park (parka koşuyorum — yön var).